Skip to main content
Directeur Henry Timisela kondigt vertrek aan: 1 januari 2027

Directeur Henry Timisela kondigt vertrek aan: 1 januari 2027

11 september 2026 
Henry Timisela stopt per 1 januari 2027 als directeur van Museum Maluku. Na bijna zeven jaar leiding te hebben gegeven aan het museum, kiest hij voor een nieuwe fase in zijn loopbaan.
Timisela: “Ik ben altijd al verbonden geweest met de Molukse gemeenschap. Ik kom eruit voort, en ik ken dit museum al vanaf mijn jongere jaren. Ik ben blij dat ik in bijna zeven jaar als directeur mijn bijdrage heb kunnen leveren: de collectie kreeg weer een plek, er kwamen twee herdenkingsjaren, en er werd een fundament gelegd voor digitalisering. De laatste tentoonstelling In Eigen Woorden is exemplarisch voor de manier waarop ik en mijn team alle jaren samenwerkten met de Molukse gemeenschappen. Door hen zelf een podium of plek te geven om hun verhaal te vertellen, in plaats van dat verhaal voor hen te bepalen. Dit trouwens ook met ondersteuning vanuit onze partners in Sophiahof en onze subsidieverstrekkers, in het bijzonder het ministerie van VWS.”
Henry Timisela startte in maart 2020 als directeur van Museum Maluku. In deze periode werd de collectie opnieuw geregistreerd, werd een digitaliseringsplan opgezet en werden in de herdenkingsjaren Beta Disini (2021) en In Eigen Woorden (2026) gerealiseerd. Tijdens zijn directeurschap is er een veelheid aan nieuwe projecten, tentoonstellingen en publieksprogramma’s uitgevoerd in samenwerking met Molukse makers, Molukse culturele organisaties en musea en erfgoedinstellingen zoals Sophiahof, Indisch Herinneringscentrum, KB nationale bibliotheek, Totaal Moluks, Drents Museum, Nationaal Monument Kamp Vught, Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid, Wereldmuseum en Fenix. En op de Molukken onder andere met Museum Siwa Lima, Bahasa Basudara en de Pattimura Universiteit.
Waardering
Het bestuur van Museum Maluku is Timisela zeer erkentelijk voor zijn werk. Bestuursvoorzitter Sharon Sourbag: “Met zijn kennis, energie en betrokkenheid heeft Henry samen met zijn team Museum Maluku meer eigentijds gemaakt. Jonge makers wisten de weg naar ons te vinden, nieuwe verhalen kregen een podium en oude verhalen een nieuw jasje. Daardoor stond het museum echt in de kijker de afgelopen jaren zowel binnen als buiten de gemeenschap. We hebben veel waardering en dank voor Henry’s werk, creatieve en innovatieve ideeën en enorme inzet. De komende maanden werken we samen toe naar een goede afronding om hem daarna alle goeds te wensen voor de volgende stap in zijn loopbaan. Een opvolger kan daarna met het team voortbouwen op al het moois wat er de afgelopen jaren is bereikt en het museum verder brengen.”

Achter de camera met Uriël Matahelumual

Sinds 2010 is de Rotterdammer actief in de filmwereld. Zijn werk draait om visuele storytelling, maar wie met hem in gesprek gaat, ontdekt al snel dat zijn verhalen juist beginnen bij iets wat niet in beeld te vangen is: luisteren.
Eenmaal met Uriël in gesprek valt al snel iets op. Hij luistert aandachtig, kijkt goed en neemt de tijd om antwoord te geven. Stiltes hoeven niet meteen opgevuld te worden. En tegelijkertijd wordt er vooral ook veel gelachen.

Zelf zegt hij vrij nuchter dat hij praten eigenlijk helemaal niet zo leuk vindt. Dat hij zich vooral achter de camera thuis voelt, is dan misschien ook niet zo gek.

Als kind stotterde Uriël. Daar is tijdens het interview weinig van te merken, maar het heeft wel invloed gehad op hoe hij met taal en communicatie omgaat. Als spreken niet altijd vanzelf gaat, ga je anders nadenken over woorden. Over wat ze met iemand kunnen doen, maar ook over hoe belangrijk het is om goed te luisteren.

Dat zie je ook terug in zijn werk. Want om iemands verhaal te kunnen vertellen, moet je eerst bereid zijn om ernaar te luisteren.

Zijn interesse in film begon al vroeg. Als jongen keek Uriël veel films en producties en raakte hij gefascineerd door de manier waarop verhalen werden verteld en opgebouwd. Er waren genoeg makers naar wie hij kon kijken en van wie hij kon leren. Toch miste hij iets.

Hij miste makers in wie hij zichzelf ook cultureel kon herkennen. Molukse makers en verhalenvertellers die verhalen vertelden vanuit een achtergrond die hij zelf kende.

Tegelijkertijd is het opvallend dat zijn eigen filmsmaak behoorlijk verschilt van het werk waarmee hij bekendheid heeft opgebouwd. Vraag hem naar zijn favoriete genre en het antwoord is simpel: horror.

Toch kiest hij er in zijn eigen werk bewust voor om ruimte te maken voor Molukse verhalen in Nederland.

Die keuze lijkt veel te maken te hebben met iets wat hij zelf lange tijd heeft gemist: herkenning. Niet alleen jezelf terugzien in een verhaal, maar ook weten dat jouw verhaal het waard is om verteld te worden.

Het Molukse verhaal voorbij 1951

Die zoektocht komt ook terug in Moluks in 2051, een project waarvan Uriël bedenker en curator is. Veel Molukse verhalen in Nederland gaan over de koloniale geschiedenis en de komst van de eerste Molukkers naar Nederland in 1951. Die geschiedenis is belangrijk, maar Uriël is ook benieuwd naar wat daarna komt.

Welke verhalen vertellen Molukse makers nu? Welke rol spelen cultuur, tradities en gebruiken daarin? Wat nemen nieuwe generaties mee en wat verandert met de tijd?

En vooral: hoe ziet het Molukse verhaal eruit in 2051, wanneer Molukkers honderd jaar in Nederland zijn?

Als curator houdt Uriël zich bezig met de inhoudelijke invulling van het programma. Daarbij worden verschillende vormen van media gebruikt om verhalen te vertellen. Niet alleen om terug te kijken naar wat er is geweest, maar ook om na te denken over wat er nog kan komen.

Dat vooruitkijken zie je vaker terug in zijn werk.

Ook als zijn films over zware of gevoelige onderwerpen gaan (zoals bij Goldfish for breakfast waarbij rouw centraal staat), blijft hij niet alleen bij het verleden hangen. De geschiedenis en de pijn die daarbij hoort krijgen hun plek, maar zijn niet het eindpunt van het verhaal.

Er blijft ruimte voor wat daarna komt.

De blik gaat uiteindelijk altijd weer vooruit.

Film crew Van aankomst naar toekomst tijdens de onthulling van Ulu Kora 21 juni 2026
Tijdens de onthulling van Ulu Kora op 21 juni 2026 aan de Lloydkade in Rotterdam werkt de film crew aan de documantaire Van aankomst naar toekomst.

Van aankomst naar toekomst

Momenteel werkt Uriël aan de documentaire Van Aankomst naar Toekomst, waarin onder anderen Ulu Kora een plek krijgt. Het idee ontstond in mei 2025, vanuit een gevoel dat hij niet langer kon negeren: dit verhaal moest verteld worden.

Niet alleen om terug te kijken, maar juist om te ontdekken wat we meenemen. Welke verhalen leven door? Wat geven we mee aan een volgende generatie? En wat dreigt verloren te gaan als niemand ze vastlegt?

Voor de documentaire werkt Uriël samen met een filmcrew die grotendeels bestaat uit Molukse makers. Dat maakt het project persoonlijk. Niet alleen voor de mensen vóór de camera, maar ook voor degenen erachter.

Tijdens ons gesprek wordt ineens duidelijk hoe persoonlijk dit allemaal is.

Terwijl Uriël vertelt over de verhalen die hij wil vastleggen, komt hij bij zijn eigen familie. Bij zijn opa en oma. Hij valt stil.

De filmmaker die zo zorgvuldig observeert en zijn woorden kiest, wordt zichtbaar geraakt. Even zijn er geen mooie zinnen nodig. Geen uitleg. Zijn emotie vertelt genoeg.

Misschien is dat wel precies waarom dit verhaal gemaakt moet worden.

Omdat geschiedenis niet alleen bestaat uit jaartallen, gebeurtenissen en archiefbeelden. Geschiedenis leeft in mensen. In herinneringen die je bijblijven. In verhalen van opa’s en oma’s. In wat wordt doorgegeven – soms met woorden, soms juist in stilte. En die emotie mag er zijn.

Want geraakt worden is geen zwakte. Het betekent dat iets ertoe doet. Dat een verhaal niet alleen iets is wat je vertelt, maar iets wat je met je meedraagt.

Dat is misschien ook wel waar Uriëls kracht als filmmaker ligt. Hij kijkt niet van een afstand naar de verhalen van anderen. Hij durft dichtbij te komen. Te luisteren. Te voelen. En ruimte te laten voor wat niet altijd in woorden te vangen is.

Wij zijn dan ook trots dat we met Uriël mogen samenwerken en hem mogen zien groeien in het creatieve veld, we kijken enorm uit naar het moment waarop zijn documentaire het licht ziet.

Van Aankomst naar Toekomst is meer dan een titel.

Het is een verhaal over waar we vandaan komen, wat we met ons meedragen en wat we willen doorgeven.

En wij kunnen niet wachten om het te zien.

Groetjes uit TED X Rotterdam

Wat blijft er over als een taal langzaam uit het dagelijks leven verdwijnt?

Maar wat blijft er over? Ze verdwijnt wanneer grootouders overschakelen op Nederlands omdat dat makkelijker is voor hun kleinkinderen. Wanneer bepaalde woorden niet meer gebruikt worden omdat niemand ze nog begrijpt. Wanneer een grap niet meer werkt, een gezegde zijn betekenis verliest of een lied alleen nog wordt meegezongen zonder precies te weten wat er wordt gezongen.

En misschien nog wel het meest pijnlijke: wanneer een volgende generatie zich realiseert dat ze een deel van zichzelf niet meer kan verstaan.
Voor veel Molukse Nederlanders is dat geen theoretisch vraagstuk. Het gebeurt al jaren, vaak zonder dat we het doorhebben.
In de nieuwste Groetjes uit nemen we je graag mee naar Rotterdam.  Heel specifiek naar TedX Rotterdam waar Jamie Schaduw oprichter en directeur van Totaal Moluks over Nene AI, technologie en taal sprak.

Wie of wat is Totaal Moluks?

Totaal Moluks ontstond vanuit een duidelijke ambitie: de Molukse gemeenschap zichtbaar maken op een eigentijdse manier. Wat begon als een online platform groeide uit tot een brede organisatie die zich inzet voor het delen van verhalen, het versterken van de gemeenschap en het toegankelijk maken van Molukse cultuur voor een nieuwe generatie.

Via nieuws, achtergrondverhalen, podcasts, evenementen en digitale projecten laat Totaal Moluks zien dat de Molukse identiteit voortdurend in beweging is. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op het verleden, maar juist ook op de toekomst. Hoe zorg je ervoor dat een gemeenschap zichtbaar blijft in een steeds digitalere wereld? Hoe geef je taal, kennis en cultuur door aan volgende generaties?

Vanuit die visie ontstond ook Nene AI. Waar kunstmatige intelligentie zich meestal richt op de grootste wereldtalen, kiest Totaal Moluks bewust voor het Moluks-Maleis. Door de taal digitaal vast te leggen en toegankelijk te maken, investeren zij niet alleen in technologische innovatie, maar ook in het behoud van immaterieel erfgoed. Daarmee laten zij zien dat cultureel erfgoed en nieuwe technologie elkaar niet uitsluiten, maar elkaar juist kunnen versterken.

Taal is meer dan een communicatiemiddel

We spreken vaak over taal alsof het slechts een middel is om informatie over te brengen. Maar taal doet veel meer.

In taal zitten manieren van denken besloten. Respect. Humor. Familieverhoudingen. Emoties waarvoor soms geen Nederlands woord bestaat. Taal bepaalt hoe een gemeenschap zichzelf begrijpt.

Wanneer een taal verdwijnt, verdwijnen ook de verhalen die alleen in die taal verteld kunnen worden. Juist daarom is het bijzonder wat er op dit moment gebeurt.

Terwijl wereldwijd kunstmatige intelligentie vooral wordt ingezet voor de grootste wereldtalen, gebeurt er iets opmerkelijks binnen de Molukse gemeenschap in Nederland.

Totaal Moluks ontwikkelde Nene AI: een AI-systeem dat specifiek is gebouwd voor het vertalen en begrijpen van het Moluks-Maleis. Geen algemene vertaalmachine die een paar woorden herkent, maar een model dat is opgebouwd met woordenboeken, onderzoek, meer dan 25.000 zinnen uit de gemeenschap en kennis van moedertaalsprekers uit zowel Nederland als Maluku.

Dat is uitzonderlijk. Niet alleen technisch maar vooral cultureel.

De meeste AI-modellen worden gevoed door miljoenen documenten in dominante talen zoals Engels, Spaans of Chinees. Kleine talen lopen het risico simpelweg niet meegenomen te worden. Wat niet digitaal bestaat, bestaat straks voor AI nauwelijks meer.

Nene AI draait dat proces om. In plaats van te accepteren dat een kleine taal langzaam uit het digitale landschap verdwijnt, wordt er bewust gebouwd aan een toekomst waarin Moluks-Maleis óók onderdeel is van nieuwe technologie. Volgens Totaal Moluks wordt de AI continu uitgebreid en verbeterd met nieuwe taalgegevens uit de gemeenschap.

Dat is geen nostalgie. Dat is toekomstbeleid.

Erfgoed is niet alleen wat in een depot ligt

Als museum spreken wij vaak over erfgoed. Over foto’s. Objecten. Archieven.

Maar misschien is taal wel één van de meest kwetsbare vormen van erfgoed die we bezitten.

Een object kun je conserveren. Een foto kun je digitaliseren. Maar een taal leeft alleen wanneer mensen haar blijven gebruiken.

Daarom zijn initiatieven zoals Totaal Moluks zo waardevol. Niet omdat zij “de taal redden”, maar omdat zij voorwaarden creëren waardoor een nieuwe generatie haar opnieuw kan ontdekken.

Ook wij zien erfgoed niet als iets dat achter glas ligt. Erfgoed leeft in verhalen, herinneringen, gebruiken én woorden. Daarom investeren we niet alleen in het bewaren van collecties, maar ook in het vastleggen van verhalen, het verrijken van context en het toegankelijk maken van kennis voor toekomstige generaties.

De volgende stap

Misschien is dit wel het mooiste aan deze tijd. Voor het eerst hoeven technologie en cultuur geen tegenpolen meer te zijn.

Het kan ook een instrument worden om immaterieel erfgoed levend te houden.

Om talen zichtbaar te maken die jarenlang nauwelijks een plek hadden in de digitale wereld.

Om een brug te slaan tussen grootouders en kleinkinderen. Tussen Ambon en Rotterdam.

Dat maakt de ontwikkelingen rond Nene AI zo bijzonder.

Niet omdat een computer straks Moluks-Maleis kan vertalen. Maar omdat een gemeenschap heeft besloten dat haar taal het waard is om mee te gaan naar de toekomst.

En misschien is dát uiteindelijk waar taal altijd over gaat.

Niet over woorden. Maar over de keuze om elkaar te blijven verstaan.

Deze TED talk met Jamie laat zien dat taal nooit losstaat van identiteit. De aflevering vormt daarmee een mooi vertrekpunt voor een gesprek dat veel groter is dan alleen woorden. Het gaat over wat we doorgeven, wat we dreigen kwijt te raken en hoe een gemeenschap zelf nieuwe manieren vindt om haar erfgoed levend te houden. Precies daarin schuilt de kracht van deze ontwikkeling: niet wachten tot iemand anders het bewaart, maar het samen bouwen aan de toekomst.

Bekijk hier de de video :https://www.youtube.com/watch?v=Ut5wT6wzyoQ

Wat betekent colonial repair eigenlijk?

Is het een politiek begrip? Een historisch proces? Of begint het veel dichter bij huis bijvoorbeeld aan de keukentafel, tussen generaties die dezelfde geschiedenis dragen, maar daar niet altijd dezelfde woorden voor hebben?

Voor veel Molukkers is het koloniale verleden geen afgesloten hoofdstuk. Het leeft door in familieverhalen, stiltes, herinneringen, verlies, trots en vragen die soms al generaties lang onbeantwoord blijven. De behoefte om daarover te praten is er vaak wel, maar hoe begin je zo’n gesprek? Welke woorden gebruik je als de geschiedenis persoonlijk is? En hoe praat je over iets wat je misschien nooit volledig hebt leren begrijpen?

Juist die vragen staan centraal in het onderzoeksproject Colonial Repair, waarin Jessica Soedirgo, Charissa Leiwakabessy, Abigail Koopmans en Floris Vermeulen samenwerken met de Molukse gemeenschap. Niet óver de gemeenschap, maar mét de gemeenschap. Het onderzoek richt zich op de vraag hoe het koloniale verleden vandaag nog doorwerkt in het leven van Molukkers in Nederland en hoe ruimte kan ontstaan voor gesprek, erkenning en nieuwe perspectieven.

Tijdens het onderzoek bleek iets opmerkelijks. Er is veel meer behoefte aan gesprek dan vaak wordt gedacht. “Molukkers praten niet.” Het is een uitspraak die veel mensen herkennen. Alsof zwijgen onderdeel zou zijn van de Molukse identiteit.

Maar klopt dat eigenlijk wel?

Abigail Koopmans stelt precies die vraag: “Er wordt altijd gezegd dat Molukkers niet praten, maar is dat wel zo?” Misschien is het tegenovergestelde wel waar.

Molukkers zijn van oudsher verhalenvertellers. Onze geschiedenis werd eeuwenlang mondeling doorgegeven. Liederen, familielijnen, adat, dorpsgeschiedenissen en herinneringen reisden van generatie op generatie, vaak zonder ooit op papier te staan. Juist daardoor weten veel Molukse families vandaag nog hun afkomst meerdere generaties terug te herleiden. Dat is bijzonder.

Veel gemeenschappen die door kolonialisme zijn geraakt, verloren een groot deel van hun taal, cultuur of collectieve geheugen. Ook de Molukse gemeenschap kent dat verlies. Talen verdwenen, context raakte verloren en verhalen werden soms kleiner gemaakt dan ze waren. Tegelijkertijd is er ook iets behouden gebleven: de behoefte om kennis, herinneringen en identiteit aan elkaar door te geven.

Misschien werd er niet altijd gezwegen. Misschien werd er alleen niet op de juiste manier gevraagd.

Identiteit op tafel

Om die gesprekken op gang te brengen ontwikkelde kunstenaar Lars Bogaers (SNARS) de Molukse Identiteitskaarten. Geen spel en geen vragenlijst, maar een dialoogmethodiek.

De kaarten tonen herkenbare Molukse objecten, begrippen, symbolen en beelden. Iedere kaart nodigt uit tot een persoonlijk verhaal. Welke aspecten van jouw Molukse identiteit draag je met je mee? Welke herinneringen horen daarbij? Welke waarden wil je behouden? En welke ervaringen hebben juist jouw identiteit gevormd?

Het bijzondere is dat er tijdens deze sessies geen goed of fout bestaat. Iedere deelnemer brengt een ander verhaal mee. En juist daarin ontstaat iets wat Charissa Leiwakabessy treffend omschrijft als getuige worden van elkaars verhaal.

Waar gesprekken soms voorzichtig beginnen, ontstaat gaandeweg ruimte voor herinneringen die jarenlang onuitgesproken bleven. Verhalen over migratie, geloof, familie, verlies, veerkracht, maar ook over humor, eten, muziek en dagelijkse herinneringen vinden vanzelf hun plek aan tafel.

Dat maakt deze bijeenkomsten niet zwaar?

Ze maken vooral zichtbaar hoeveel rijkdom er nog aanwezig is wanneer mensen zich veilig voelen om te delen. Colonial repair is geen eindpunt. Vaak wordt gedacht dat herstel uitsluitend gaat over politieke erkenning of institutionele veranderingen.

Die zijn belangrijk. Maar herstel begint soms veel kleiner. Met luisteren. Met nieuwsgierig durven zijn. Met erkennen dat verschillende generaties dezelfde geschiedenis op een andere manier hebben beleefd.

Colonial repair is misschien niet één gebeurtenis die het verleden rechtzet. Misschien is het een voortdurend proces waarin gemeenschappen opnieuw betekenis geven aan hun geschiedenis. Waar ruimte ontstaat voor meerdere perspectieven, voor moeilijke gesprekken én voor trots op wat ondanks alles bewaard is gebleven.

Juist daarom sluiten deze workshops zo goed aan bij de missie van Museum Maluku. Niet alleen objecten bewaren, maar ook de verhalen, herinneringen en betekenissen die daarbij horen. Want erfgoed leeft pas echt wanneer mensen hun eigen ervaringen eraan kunnen verbinden. Dat sluit aan bij de bredere visie van Museum Maluku om een levend museum te zijn waarin gemeenschap, dialoog en meerstemmigheid centraal staan.

Doe mee!

Deze zomer zijn de workshops Molukse Identiteitskaarten op verschillende plekken in Nederland te bezoeken.

Zondag 2 augustus

Queer Pacific Collective x MALIB

Podium Mozaïek, Amsterdam

15.00 – 17.00 uur

Donderdag 13 augustus

Workshop Molukse Identiteitskaarten

Pakhuis de Zwijger, Amsterdam

16.00 – 17.15 uur

Zaterdag 22 augustus (onder voorbehoud)

Molukkers aan de Maas

Wereldmuseum Rotterdam

Meer informatie en aanmelden via:

bijlmerparktheater.nl

podiummozaiek.nl

dezwijger.nl

wereldmuseum.nl

 

Misschien verandert één gesprek de geschiedenis niet.

Maar ieder verhaal dat wordt gedeeld, ieder perspectief dat wordt gehoord en iedere herinnering die wordt vastgelegd, brengt ons een stap dichter bij een completer beeld van ons gezamenlijke verleden.

En misschien begint colonial repair precies daar. Met iemand die de eerste vraag durft te stellen.

Wil jij het hele interview zien? https://www.youtube.com/watch?v=jCM7uEzvmHM

MALUKU FEST 2026

Van 13.00 tot 21.00 uur verandert het Sophiahof in een ontmoetingsplek waar erfgoed, cultuur, ondernemerschap, kunst, muziek en verhalen samenkomen. Ontdek een sfeervolle pasar met Molukse ondernemers, geniet van authentieke gerechten, laat je inspireren door bijzondere gesprekken en ontmoet mensen die zich inzetten voor de toekomst van onze gemeenschap. 

Overdag is Maluku Fest een toegankelijk festival voor jong en oud, met activiteiten voor het hele gezin. In de avond verschuift de sfeer en vieren we samen de afsluiting van een bijzonder tentoonstellingsjaar met muziek.

Maluku Fest is meer dan een festival.

Met jouw bezoek draag je direct bij aan het behoud, de ontwikkeling en het toegankelijk maken van Moluks erfgoed. De opbrengsten ondersteunen Museum Maluku bij het realiseren van nieuwe tentoonstellingen, educatieve projecten, het digitale archief en het verzamelen van verhalen voor toekomstige generaties. 

Samen zorgen we ervoor dat onze geschiedenis niet alleen wordt bewaard, maar ook blijft groeien.

 

Maluku Fest terrein

 

 

 

Praktische informatie 

Datum: Zaterdag 19 september 2026 

Locatie: Sophiahof, Den Haag 

Tijd: 13.00 – 21.00 uur

Ticket €15.00

Groep ticket €50.00 (4 personen €12.50 p.p.)

Kind t/m 12 jaar €6.00

Bezoek Maluku Fest 

Reserveer je ticket en vier samen met ons de afsluiting van In Eigen Woorden.

Kun je er niet bij zijn, maar wil je wel bijdragen aan de toekomst van Museum Maluku?
Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage helpt ons om Moluks erfgoed levend te houden.
 

 

In Eigen Woorden reist naar Ambon

Groetjes uit Ambon | De oversteek naar huis

Ambon – Rotterdam – Den Haag

Deze drie steden hebben momenteel één ding gemeen: In Eigen Woorden.

Terwijl de fototentoonstelling op verschillende locaties in Nederland reist, is een bijzonder deel van de collectie inmiddels aangekomen op een plek die voor velen voelt als thuis. Sinds 21 juni zijn foto’s uit In Eigen Woorden te zien in het Nederlands Consulaat in Ambon. Daarmee reist de tentoonstelling niet alleen door Nederland, maar ook terug naar Maluku.

Voor veel bezoekers is dat meer dan een nieuwe expositie. Op de foto’s zijn onder andere leden van de eerste generatie Molukkers in Nederland te zien. Mensen die ooit hun geboortegrond verlieten, wiens verhalen zich voortzetten in Nederland en die nu (al is het via beeld ) terugkeren naar de plek waar hun geschiedenis begon.

 

Hier werken een groep kunstenaars aan de expositie in Ambon

Tussen monument en herinnering

Tegelijkertijd werd in Rotterdam het monument Ulu Kora onthuld. Hoewel duizenden kilometers van elkaar verwijderd, zijn deze twee gebeurtenissen nauw met elkaar verbonden. Ze vertellen hetzelfde verhaal: over herinnering, identiteit en de blijvende band tussen Maluku en de Molukse diaspora.

Curator Theoresia Rumthe ziet de tentoonstelling daarom als veel meer dan een verzameling historische foto’s.

“Toen ik de tentoonstelling voor het eerst bezocht, kende ik de mensen op de foto’s niet persoonlijk. Toch voelden ze direct vertrouwd,” vertelt ze. “Ik herkende hun gebaren, hun manier van lachen, samenkomen en leven. Het voelde alsof ik naar mijn eigen familie keek.”

Wat haar vooral raakte, was de veerkracht die uit de beelden spreekt.

“Ik zag hoe Molukkers voor elkaar bleven zorgen en hun manier van leven bleven behouden, ondanks ontheemding, verlies en moeilijke omstandigheden. Die kracht wilde ik terugbrengen naar Maluku.”

Volgens Rumthe keert er met deze tentoonstelling meer terug dan alleen een archief.

“Wat terugkomt zijn ook de verhalen, namen en ervaringen die onderdeel zijn van de geschiedenis van de Molukse diaspora. Ik hoop dat de foto’s in Ambon niet als stille archiefstukken worden gezien, maar opnieuw tot leven komen door herinneringen en gesprekken tussen generaties.”

Juist daarin ligt de kracht van deze tentoonstelling. Waar een monument een fysieke plek biedt voor herdenking, nodigen foto’s uit tot ontmoeting. Ze brengen gezichten terug in het verhaal en maken geschiedenis persoonlijk.

Dat maakt het bijzonder dat de tentoonstelling in Ambon plaatsvindt op hetzelfde moment dat in Nederland wordt stilgestaan bij de aankomst in 1951.

Van Aankomst naar Toekomst
“Hier in Maluku vieren we de tentoonstelling, terwijl onze broeders en zusters in Nederland samenkomen bij het monument,”
zegt Rumthe. “Ook al kunnen we die gebeurtenissen niet rechtstreeks meemaken, we blijven verbonden door onze gedeelde geschiedenis en herinneringen.”

Misschien is dat wel de belangrijkste brug die In Eigen Woorden slaat. Niet alleen tussen Ambon, Rotterdam en Den Haag, maar ook tussen generaties.

Foto's Inhuldiging Ulu Kora en herdenking aan de Lloydkade in Rotterdam
Foto gemaakt door Uriël Matahelumual Inhuldiging Ulu Kora en herdenking aan de Lloydkade in Rotterdam

“We zouden vaker de vraag moeten stellen: waar komen we vandaan?” aldus Rumthe. “Welke rituelen leven nog voort in onze dorpen? Welke culturele tradities willen we behouden? Dat zijn gesprekken die we moeten voeren, binnen families, tussen gemeenschappen en tussen generaties.”

Wanneer bezoekers in Ambon straks langs de foto’s lopen, hoopt zij vooral dat zij één ding herkennen: veerkracht.

“Je ziet het in de gezichten, in de lichaamstaal, in de manier waarop mensen samenkomen. We zijn een sterk volk. Maar je ziet ook iets anders: het plezier van samen zijn. Samen eten, koken, dansen en vieren. Dat is óók wie we zijn.”

Voor velen voelt dit moment als een cirkel die rond is. Foto’s die jarenlang in Molukse huiskamers in Nederland werden gekoesterd, zijn nu terug op de eilanden waar zoveel verhalen begonnen.

Of, zoals Rumthe het zelf omschrijft:

“Voor mij is In Eigen Woorden een reis naar huis. Niet alleen voor deze foto’s, maar ook voor de herinneringen die zij met zich meedragen. Ik hoop dat dit niet het einde van een reis is, maar het begin van nieuwe gesprekken en nieuwe verbindingen.”

En misschien is dat precies wat deze tentoonstelling laat zien: dat afstand geschiedenis kan veranderen, maar verbondenheid nooit verdwijnt.

Dit project in Ambon was niet mogelijk geweest zonder de inzet, betrokkenheid en zorg van velen. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar Berixter Tiwery, Nassim Abba, Pierre Ajawaila en Theoresia Rumthe voor hun productie, ondersteuning en toewijding bij de realisatie van de tentoonstelling in Ambon. Dankzij hun inzet konden de verhalen, foto’s en herinneringen van In Eigen Woorden een bijzondere reis naar huis maken.

Ben jij in Ambon? Dan is de tentoonstelling In Eigen Woorden vanaf nu tot en met 4 juli 2026 te bezoeken in het Nederlands Consulaat op Ambon.

Help mee dit verhaal vast te leggen

De verhalen rondom het Nationaal Monument ULU KORA krijgen ook een vervolg op film. Documentairemaker Uriël Matahelumual werkt momenteel aan de documentaire Van Aankomst naar Toekomst, waarin de geschiedenis van de Molukse aankomst in Nederland, de totstandkoming van het monument en de betekenis ervan voor huidige en toekomstige generaties centraal staan. De documentaire richt zich op de geschiedenis van de eerste Molukse KNIL-militairen en hun families die in 1951 via de Lloydkade in Rotterdam in Nederland arriveerden.

Voor de realisatie van deze documentaire loopt momenteel een crowdfundingcampagne. Met een bijdrage help je niet alleen de productie van de film mogelijk te maken, maar draag je ook bij aan het zichtbaar houden van Molukse geschiedenis en erfgoed voor toekomstige generaties.

Meer informatie en doneren:
Crowdfunding Van Aankomst naar Toekomst

Tatiana-wenno

Het verhaal van jouw DNA

Deze dataset beïnvloedt onze omgeving, ons wereldbeeld en misschien nog wel belangrijker de manier waarop we keuzes maken.

Molukkers dragen vaak een diepgeworteld gevoel van trots en loyaliteit met zich mee. Maar wat betekent het eigenlijk om Moluks te zijn? Wat maakt ons Moluks? Hoe hebben historische gebeurtenissen invloed gehad op Molukkers als individu én als collectief? Maakt het verschil of je bent opgegroeid binnen of buiten de wijk? Of je ouders deel uitmaakten van de gedeelde aankomst in Nederland, of later arriveerden in de jaren zeventig of tachtig? Of je bent opgegroeid in een voormalig woonoord zoals Schattenberg, Lunetten of Wyldemerk, of juist in hartje Amsterdam in de jaren negentig?

Deze vragen vormen de basis van het boek van Tatiana Wenno.

Generaties die communiceren zonder te praten

Tatiana Wenno is transgenerationeel regressietherapeut. Vanuit haar praktijk Touch of Fierce begeleidt zij cliënten bij het versterken van hun eigenaarschap en bewustwording. Op 16 juni 2026 lanceerde zij haar eerste boek: Het verhaal van jouw DNA.

Haar gezonde nieuwsgierigheid en oprechte interesse in mensen vormden al vroeg de basis voor haar latere werk. Doorvragen, luisteren en proberen te begrijpen wat mensen beweegt, zijn eigenschappen die haar al sinds haar jeugd kenmerken.

Zelf zegt ze lachend dat haar liefde voor mensen “maar niet allemaal natuurlijk” de reden is dat zij mensen graag in hun eigen kracht zet.

“Ik help niemand,” vertelt ze. “Mensen worden zich ergens bewust van of lopen ergens tegenaan en komen er zelf niet uit. Ik spiegel, stel vragen en reik tools aan. Het werk doen ze uiteindelijk zelf.”

In 2021 werkte Tatiana als regionaal leidinggevende binnen het bedrijfsleven. Daar merkte ze dat collega’s haar gemakkelijk in vertrouwen namen en dat haar woorden vaak aankwamen. Vanuit die ervaring kwam ze terecht in de wereld van coaching. Al snel groeide echter haar behoefte aan meer diepgang, waardoor zij uiteindelijk de stapt tot omscholing tot therapeut maakte.

In 2022 begon haar onderzoek. Zij voerde zestig diepte-interviews met Molukkers uit de tweede tot en met vierde generatie. Deze gesprekken, gecombineerd met haar praktijkervaring, vormden de basis voor haar boek.

Volgens Tatiana is haar boek geen vervanging van therapie. Ze omschrijft het liever als een liefdevolle omarming en een bron van herkenning. Of je nu een volbloed Molukse vrouw van midden dertig bent of een dubbelbloed Molukse man van eind vijftig: veel ervaringen blijken verrassend herkenbaar.

Het centrale uitgangspunt van haar boek is dat generaties soms lijken te communiceren zonder woorden.

Volgens Tatiana heeft opvoeding een grote invloed op hoe loyaliteit naar ouders, familieleden en vrienden wordt doorgegeven. Dat werkt door op individueel niveau, maar ook binnen het collectief.

Om dit uit te leggen gebruikt zij een metafoor uit de IT-wereld: die van de beheerder en de gebruiker.

Beheerder versus gebruiker:

gebruiker vs beheerder

Stel je voor dat een grootouder (de beheerder) een geheim met zich meedraagt. Het kind van die grootouder voelt dat er iets speelt, maar kan niet benoemen wat. Het gevoel blijft aanwezig, maar wordt niet besproken of verwerkt.

Vervolgens groeit een kleinkind op (de gebruiker). Het kleinkind voelt de spanning of energie die aanwezig is en begint hierop te reageren. Misschien uit zich dat in boosheid, verdriet of onrust. Tijdens een bewustwordingsproces ontdekt het kleinkind langzaam welke emoties van hemzelf zijn en welke mogelijk afkomstig zijn uit eerdere generaties.

“Je leert onderscheiden wat van jou is en wat van een ander,” legt Tatiana uit.

Eerst ben je onbewust onbekwaam. Je beschikt nog niet over de juiste tools of inzichten. Totdat het bekende ‘aha-moment’ ontstaat. Langzaam begin je de verschillende lagen af te pellen en ontstaat er ruimte voor begrip.

Volgens Tatiana is dat in essentie wat generationele overdracht inhoudt.

Mata Gelap: de collectieve schaduw

Tijdens de boeklancering leest Tatiana een fragment voor uit hoofdstuk 4.1: Mata Gelap – De collectieve schaduwcloud.

“Mata betekent oog. Gelap betekent donker. Het zijn twee afzonderlijke woorden die je in verschillende contexten kunt gebruiken. Bijvoorbeeld mata sakit (pijn aan het oog) of gelap di sini (het is hier donker). Voeg je deze woorden samen, dan ontstaat het begrip mata gelap.

Vrij vertaald betekent dit: zwart voor je ogen zien. Een toestand van boosheid, woede of razernij waarbij iemand instinctief handelt.”

Wanneer ik haar vraag welke tool zij als eerste zou aanraden bij het fenomeen mata gelap, sluit ze even haar ogen.

Dan verschijnt er een glimlach.

“Ik weet het.”

Vol overtuiging zegt ze:

“Gedrag is wat je doet, niet wie je bent.”

Toch horen we binnen de gemeenschap regelmatig uitspraken als: “Molukkers zijn nu eenmaal mata gelap.”

Volgens Tatiana schuilt daar een risico in. Zo’n uitspraak suggereert dat het een vaststaand onderdeel van iemands identiteit is, terwijl gedrag juist veranderbaar is.

In haar boek beschrijft zij bijvoorbeeld een dubbelbloed Molukse man van begin veertig, wiens vader vroeger zei:

“Kun je het niet aan? Pak een baksteen en gooien.”

Binnen die context zie je de uitdagingen van een vader die zijn zoon probeert te begeleiden met de tools die hij zelf tot zijn beschikking heeft. Niet uit kwaadwillendheid, maar vanuit liefde en zijn eigen ervaringen en referentiekader.

Cultuursensitief werken

Tijdens haar onderzoek werd de behoefte aan verwerking en bewustwording keer op keer bevestigd door haar respondenten.

Tegelijkertijd benadrukt Tatiana dat dit werk vraagt om sensitiviteit.

“Cultuursensitief” is tegenwoordig een populair begrip geworden. Volgens haar blijft het echter vaak hangen bij goede bedoelingen.

“We verzamelen allerlei verschillende achtergronden zodat we inclusief lijken,” zegt ze. “Maar vervolgens zie je dat niet altijd terug in de cultuur van een organisatie of gemeenschap.”

Voor Tatiana begint cultuursensitief werken bij het collectief.

“Je moet het belang van het collectief boven jezelf kunnen plaatsen in het geen wat je doet voor de gemeenschap.”

Die visie zie je terug in haar praktijk én in haar boek.

De zestig geïnterviewde Molukkers verschillen in generatie, religie, achtergrond en woonomgeving. Sommigen groeiden op binnen de wijk, anderen daarbuiten. Sommigen stammen af van de gedeelde aankomst, anderen niet.

Toch blijken veel ervaringen herkenbaar.

“Moluks zijn is een gevoel,” schrijft Tatiana.

“Binnen onze gemeenschap bestaat soms de neiging om elkaars manier van omgaan met de Molukse cultuur te beoordelen, vooral wanneer die van elkaar verschilt.”

Volgens haar bestaat er geen eenduidige manier om Moluks te zijn.

Een uitnodiging tot eigenaarschap

Het verhaal van jouw DNA doorbreekt hardnekkige patronen en onderzoekt hoe aangeleerd gedrag van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Het boek legt de kracht van eigenaarschap terug bij de lezer.

Met een combinatie van diepgang, herkenning en lichtheid nodigt Tatiana haar lezers uit om naar zichzelf, hun familiegeschiedenis en hun gemeenschap te kijken.

De verhalen van de respondenten hebben haar daarbij regelmatig verrast.

Trauma’s blijken complex. Ze worden soms onbewust doorgegeven, opgeslagen in wat zij de “collectieve cloud” noemt. Zonder dat erover gesproken wordt, worden ervaringen toegevoegd aan de dataset die iedere volgende generatie meekrijgt.

Het verhaal van jouw DNA is daardoor meer dan een boek.

Het is een uitnodiging tot bewustwording, eigenaarschap en een bredere blik op jezelf en de generaties die je voorgingen.

Meer weten?

Het verhaal van jouw DNA is verkrijgbaar via deze link.

Daarnaast zal het boek binnenkort beschikbaar zijn in de bibliotheken van Vught, Middelburg, Assen, Alkmaar en Nistelrode. Ook wordt het opgenomen in de universiteitsbibliotheken van Leiden en Tilburg.

Ben je benieuwd naar Tatiana’s verhaal en luister je liever dan dat je leest? Luister dan naar haar radiodebuut bij NOVO3:

https://share.google/ZggDsRq3psDVScf8F

 

Jefta Tanate voor het kunstwerk Buaya

Groetjes uit Museum Arnhem: Baku Dengar & Numane

BAKU DENGAR: Luisteren naar wat niet direct wordt uitgesproken

In Museum Arnhem ontvouwt Baku Dengar zich niet als een klassieke tentoonstelling die je van werk naar werk begeleidt. Het voelt eerder als een reis waarin herinneringen, identiteit, koloniale geschiedenis en spirituele verbeelding voortdurend met elkaar in gesprek zijn. De titel betekent vrij vertaald “naar elkaar luisteren”, maar tijdens het bekijken van de tentoonstelling ontstaat al snel het gevoel dat het hier niet alleen gaat om luisteren naar elkaar, maar ook naar wat lange tijd verzwegen bleef.

Direct bij binnenkomst trekken de monumentale installaties de aandacht. Houten constructies, verwijzingen naar traditionele architectuur, archiefbeelden, vlaggen, boeken en persoonlijke objecten vloeien samen tot een gelaagd geheel. Het werk oogt tegelijkertijd kwetsbaar en stevig verankerd. Alsof verleden en heden letterlijk op elkaar zijn gebouwd.

Wat opvalt is de manier waarop geschiedenis hier niet lineair wordt verteld. In plaats daarvan bewegen de werken zich tussen familieverhalen, migratie, onafhankelijkheidsstrijd, verlies en culturele continuïteit.  Een van de installaties tonen een constructie waarin archiefmateriaal, foto’s en symbolen samenkomen. De Morgenster-vlag hangt zichtbaar aanwezig naast persoonlijke beelden en documenten. Het werk roept vragen op over thuis, diaspora en de manier waarop politieke geschiedenis doorwerkt in familielevens.

Het mag naast elkaar bestaan

Die spanning tussen collectief geheugen en persoonlijke ervaring loopt door de hele tentoonstelling heen. Sommige werken voelen bijna ceremonieel aan. Andere juist confronterend stil.

Ook de natuur speelt een belangrijke rol binnen Baku Dengar. Grote getekende landschappen vullen de muren van de ruimte. Bossen, water, wortels en dieren verschijnen niet als decor, maar als levende aanwezigheid. De jungle wordt hier geen exotisch beeld, maar een plek van oorsprong, bescherming en rituelen. In een van de werken staat een vrouwelijke figuur letterlijk geworteld in het landschap. Haar lichaam lijkt samen te vallen met de omgeving om haar heen. Alsof identiteit niet los kan worden gezien van land, geschiedenis en voorouders.

Baku Dengar weigert simpele antwoorden te geven. De tentoonstelling vraagt aandacht en vertraging. Veel werken bevatten details die pas zichtbaar worden wanneer je langer blijft kijken. Draden, textiel, houtbewerking, foto’s en geschreven fragmenten vormen samen een taal die niet volledig vertaald hoeft te worden om binnen te komen.

Baku dengar Baku dengar Baku dengar

NUMANE: BUAYA INSTALLATIE-PREFORMANCE

Bezoekers worden verwelkomd door een groot doek. Gemaakt door NUMANE (Darsay, Jefta Tanate & Desley)
Blauwe en rode vegen bewegen over het oppervlak alsof ze nog in beweging zijn. Alsof het werk ademt. Alsof het iets probeert vast te houden dat moeilijk in woorden te vatten is.

Darsay vertelt over de verschillende bewegingen die zijn gebruikt op het doek waaronder de voetstappen en passen die gebruikt worden in krijgsdansen van TNS. Eerst voorzichtig danst Jefta en maakt nog geen contact met het publiek, ritme begint bij de voeten. Stampen. Aarden. Elke beweging draagt betekenis.

We zien de dans van de buaya, de krokodil. Over schubben, kracht en de schaduwzelf. De symboliek van de Krokodil is wat in het Westen de slang vertegenwoordigd. De slang vaak gezien als iets sluws, iets glibberigs. Een adder onder het gras. Maar de krokodil draagt een ander gewicht met zich mee. Hij is verzwaard, geaard en beweegt zich ondanks zijn zwaarte vloeiend door water, modder en land.

Misschien schuilt juist daarin de kracht van het symbool. De mogelijkheid om je voort te bewegen door moeilijke omstandigheden zonder jezelf te verliezen. Door weerstand heen.

Want ontwikkeling verloopt zelden lineair. De levensfases waar we als mens doorheen gaan vragen om confrontatie, vertraging en soms volledige overgave.

Jefta Tanate verzorgde de dans binnen deze bijzondere voorstelling. Hij belichaamt de buaya. Zijn bewegingen zijn zwaar en vloeiend tegelijk, beheerst maar intens. Soms laag bij de grond, dan weer explosief versneld. Hij vertelt zonder woorden het verhaal van een lichaam dat zich door modder, water en land beweegt. Het publiek wordt stil. Niet uit ongemak, maar uit volledige aandacht. Op sommige momenten buigt Jefta zijn lichaam tot het uiterste, alsof hij de grenzen van spanning en controle onderzoekt. Je voelt bijna fysiek wat er wordt uitgebeeld: strijd en transformatie.

En misschien is dat wat deze voorstelling zo bijzonder maakt. Dat de schaduw hier niet wordt weggestopt, maar juist zichtbaar mag zijn. Dat kwetsbaarheid en kracht naast elkaar bestaan. Dat beweging een manier wordt om herinneringen, emoties en identiteit tastbaar te maken.
NUMANE laat zien dat mannelijkheid en gevoeligheid elkaar niet uitsluiten. De mannen delen verhalen over hun ervaringen, over hoe het leven hen samenbracht en hoe hun collectief ontstond. Hun onderlinge band toont een vorm van broederschap die gebouwd is op vertrouwen, kwetsbaarheid en verbondenheid. Daarmee vormt NUMANE niet alleen een krachtige performancegroep, maar ook een belangrijk voorbeeld voor velen.

Wij gaan dit jaar meer zien van NUMANE. Houd onze cultuuragenda in de gaten voor aankomende performances en programma’s.

numane

Van trots tot streetwear: Molukse stijl door de generaties heen

Denk aan de families die op zondag verzorgd gekleed naar de kerk gingen, glimmende schoenen, zorgvuldig gekozen sieraden en kapsel. En voor al niet te vergeten, de zonnenbril (met of zonder zonnenschijn).

Kleding en identiteit.

Je hoort bijwijze van de cowboy laarzen en ziet de wilde bossen met haren bewegen met iedere stap. De groepen molukse jongeren met bomberjackets en bootcut spijkerbroeken. Voor veel Molukse gezinnen ging kleding nooit alleen over mode. Het ging om respect, discipline en hoe je jezelf zichtbaar maakte in een samenleving waarin je vaak al bekeken werd.

De Molukse jongeren in de jaren 80 tot 00’s ontwikkelde hun eigen mix van stijlen met invloeden uit de Hiphop scene, Funk & Soul subculturen en verschillende sporten. Er was niet een vaste stijl, maar een herkenbare energie. Waar de eerdere generaties kleding gebruikte om status en verzorging uit te stralen, gebruikte de jongere generatie fashion steeds vaker om identiteit zichtbaar te maken. Trainingspakken, de Nike Air Max en Rayban zonnenbrillen vonden hun weg in de kleding kasten. Niet alleen om er goed uit te zien maar om te laten zien waar je vandaan komt, welke muziek smaak je hebt en wat je vertegenwoordigt. Die ontwikkeling beweegt zich vandaag de dag niet alleen voort op straat maar ook online. Via TikTok, fotografie, muziekvideo’s en andere social media ontstaat er een nieuwe manier van culturele zichtbaarheid. Jongeren bouwen hun eigen stijltaal, geïnspireerd door hiphop, sport, design en community. Daarbij draait het niet alleen om merken dragen, maar ook om zelf creëren. Een nieuwe generatie ontwerpers, fotografen en makers ontwikkelt eigen labels en visuele identiteiten waarin cultuur, achtergrond en persoonlijke verhalen samenkomen. Fashion is daarmee meer dan uiterlijk, het is storytelling.

Juist daarin speelt representatie een belangrijke rol. Lange tijd zagen veel Molukse jongeren zichzelf nauwelijks terug binnen mainstream mode- en mediacultuur. Door eigen merken, fotografie en creatieve projecten ontstaat nu ruimte om die verhalen zelf te vertellen, vanuit eigen perspectief en zonder tussenlaag.

Fashion wordt daarmee ook een vorm van cultureel eigenaarschap. Niet wachten tot anderen bepalen hoe je zichtbaar bent, maar zelf beelden, stijlen en verhalen creëren die aansluiten bij de eigen gemeenschap en generatie.

Ninetyfour: When friends become family

Merken zoals Ninetyfour laten zien hoe cultuur vandaag doorleeft in design, fotografie en streetwear. Niet als iets uit het verleden, maar als een identiteit die zich blijft ontwikkelen met een nieuwe generatie makers en creatives.

Voor veel jonge Molukkers gaat kleding inmiddels verder dan alleen stijl of trends. Een hoodie, sneaker of graphic tee kan net zo goed een vorm van herkenning zijn als een stille manier om verbondenheid uit te drukken zonder daar altijd woorden aan te hoeven geven.

Juist daarom ontstaan er steeds meer merken en creatieve projecten vanuit de gemeenschap zelf. Niet om “Moluks” als marketinglabel te gebruiken, maar om beelden, verhalen en stijlen te creëren die dichtbij de eigen leefwereld staan. Community, muziek, fotografie en straatcultuur komen daarin samen.

Ninetyfour is daar een voorbeeld van. Het merk beweegt zich op het snijvlak van streetwear, design en culturele herkenning. Niet door cultuur letterlijk te vertalen naar kleding, maar door een gevoel zichtbaar te maken dat veel jongeren herkennen: trots op afkomst, verbondenheid met de community en de behoefte om identiteit op een eigen manier uit te dragen.

Geronimo Tuhumena, oprichter van NINETYFOUR en HUNDREDBOYZ, richtte Ninetyfour op in 2013. De naam verwijst naar 1994, een periode die voor hem symbool staat voor vriendschap, loyaliteit en een gedeelde basis van normen en waarden die vandaag de dag nog altijd voelbaar zijn binnen het merk. Wat begon met een T-shirt groeide uit tot een herkenbaar label binnen én buiten de Molukse gemeenschappen.

Door de jaren heen ontwikkelde Ninetyfour zich tot meer dan alleen een kledingmerk. Thema’s als broederschap, gemeenschap en persoonlijke ervaringen vormen de basis van de samenwerkingen en projecten die vanuit het merk ontstaan. Voor Geronimo was het nooit het doel om simpelweg kleding te verkopen. Juist het bouwen aan een gemeenschap, het creëren van kansen en het zichtbaar maken van een nieuwe generatie makers staat centraal.

De afgelopen maanden hebben wij van dichtbij mogen zien hoe hij werkt. Zijn toewijding aan community en samenwerking laat zien waarom Ninetyfour voor velen meer betekent dan mode alleen. Waar kansen vaak over het hoofd worden gezien, weet hij mensen, ideeën en initiatieven met elkaar te verbinden.

Samen met M Artwear organiseert Ninetyfour NM KOMPLEKS, een event waar fashion, muziek, kunst en community samenkomen. Een plek waar creatieve expressie niet losstaat van culturele achtergrond, maar er juist uit voortkomt. Wat ons betreft laat NM KOMPLEKS zien hoe een nieuwe generatie culturele evenementen vormgeeft: interdisciplinair, communitygedreven en stevig geworteld in eigen identiteit.

Dat maakt zulke initiatieven relevant binnen een bredere culturele ontwikkeling. Ze laten zien hoe een nieuwe generatie haar identiteit bewaart, maar ook opnieuw vormgeeft. Via kleding, beeld en creatieve expressie ontstaat zo een eigentijdse vorm van Molukse zichtbaarheid geworteld in gemeenschap.

Op 6 juni 2026 gaat In Eigen Woorden op tour naar NM KOMPLEKS. Tijdens het event zijn foto’s uit de Molukse fashion scene te zien uit de jaren ’90 en 2000.

Daarnaast worden ook ingezonden beelden van jullie zelf getoond. Persoonlijke momenten, stijlen en herinneringen die laten zien hoe fashion, identiteit en cultuur door verschillende generaties heen met elkaar verbonden blijven.

 

Tatiana Wenno voor de voormalige locatie van Museum Maluku.

Terug naar de 90’s

Sommige foto’s zijn meer dan een momentopname. Ze functioneren als tijdscapsules waarin kleding, lichaamstaal, muziek, plekken en gemeenschapsgevoel samenkomen. Eén beeld kan een hele generatie terugbrengen naar een specifieke tijd: naar stationspleinen, wijkfeesten, nachtelijke chatsessies op MSN, R&B-avonden, protesten, vriendschappen en de manier waarop jongeren zichzelf zichtbaar maakten in de jaren ’90.

Tijdens deze avond gaan we met elkaar in gesprek over hoe zulke beelden onderdeel worden van een collectief geheugen. Over hoe herinneringen niet alleen persoonlijk zijn, maar ook gedeeld worden binnen een gemeenschap. Want zodra oude foto’s samen bekeken worden, gebeurt er iets bijzonders: verhalen komen terug tot leven. Mensen herkennen gezichten, noemen vergeten namen, herinneren zich muziek, mode of de sfeer van een specifieke avond. Wat eerst een stilstaand beeld lijkt, verandert langzaam in een gedeeld archief van herinneringen.

Tatiana Wenno en Joshua Timisela schuiven aan voor een gesprek over die tijd en de blijvende impact ervan. Centraal staat onder andere deze iconische foto uit de jaren ’90, gemaakt voor de voormalige locatie van Museum Maluku.

Op de foto staat Tatiana Wenno: schrijfster, transcultureel regressietherapeut en een krachtige stem binnen gesprekken over identiteit, generaties en gemeenschap. Haar aankomende boek Het verhaal van jouw DNA opent een diepere laag van inzicht in generationele overdrachten, in het bijzonder binnen de Molukse gemeenschap. Gebaseerd op professionele kennis én bijna zestig diepte-interviews onderzoekt het boek de subtiele patronen die doorwerken in ons denken, voelen en handelen. Het laat zien hoe ervaringen, trauma’s, kracht en identiteit generaties lang worden meegenomen en doorgegeven.

Tatiana Wenno voor de voormalige locatie van Museum Maluku.
Tatiana Wenno voor de voormalige locatie van Museum Maluku.

 

Zoals Tatiana het zelf omschrijft:
“De jaren ’90 waren van ons! Megafestatie, Utrecht Centraal, gebleekte kleding, Molukse sjaals, emblemen, 90’s R&B, PP2G, DLM, TMF-chat en nachtenlang op MSN.”

Maar deze avond gaat over meer dan nostalgie alleen. Het is ook een moment om stil te staan bij hoe een generatie zichzelf zichtbaar maakte in publieke ruimtes. Van stationspleinen tot wijkfeesten. Van bomberjacks met emblemen tot urenlange gesprekken via MSN of TMF-chat. Het waren momenten waarop gemeenschap tastbaar werd en identiteit een eigen vorm kreeg.

Juist binnen gemeenschappen waar veel verhalen mondeling zijn doorgegeven, spelen beelden een belangrijke rol. Ze helpen herinneringen vast te leggen, context te geven aan een generatie en herkenning mogelijk te maken tussen jong en oud. Samen terugkijken wordt daarmee meer dan herinneren alleen, het wordt een vorm van thuiskomen.

Tijdens deze avond onderzoeken we daarom niet alleen wat de jaren ’90 waren, maar ook waarom die herinneringen vandaag nog steeds zoveel oproepen. Waarom bepaalde foto’s direct emoties losmaken. Waarom mensen zichzelf, vrienden of familie blijven zoeken in archiefbeelden. En waarom een archief eigenlijk nooit af is.

Bezoekers krijgen daarnaast ruimte om eigen herinneringen en verhalen te delen en de tentoonstelling In Eigen Woorden te bekijken. Want juist die persoonlijke reacties voegen telkens nieuwe betekenis toe aan het collectieve verhaal.

Was jij erbij? Dan wil je deze avond niet missen.

Tickets zijn nu te koop via deze link