Groetjes uit Ambon | De oversteek naar huis
In Eigen Woorden reist naar Ambon. Ontdek hoe foto’s van de eerste generatie Molukkers en het monument ULU KORA samenkomen.
Ambon – Rotterdam – Den Haag
Deze drie steden hebben momenteel één ding gemeen: In Eigen Woorden.
Terwijl de fototentoonstelling op verschillende locaties in Nederland reist, is een bijzonder deel van de collectie inmiddels aangekomen op een plek die voor velen voelt als thuis. Sinds 21 juni zijn foto’s uit In Eigen Woorden te zien in het Nederlands Consulaat in Ambon. Daarmee reist de tentoonstelling niet alleen door Nederland, maar ook terug naar Maluku.
Voor veel bezoekers is dat meer dan een nieuwe expositie. Op de foto’s zijn onder andere leden van de eerste generatie Molukkers in Nederland te zien. Mensen die ooit hun geboortegrond verlieten, wiens verhalen zich voortzetten in Nederland en die nu (al is het via beeld ) terugkeren naar de plek waar hun geschiedenis begon.
Tussen monument en herinnering
Tegelijkertijd werd in Rotterdam het monument Ulu Kora onthuld. Hoewel duizenden kilometers van elkaar verwijderd, zijn deze twee gebeurtenissen nauw met elkaar verbonden. Ze vertellen hetzelfde verhaal: over herinnering, identiteit en de blijvende band tussen Maluku en de Molukse diaspora.
Curator Theoresia Rumthe ziet de tentoonstelling daarom als veel meer dan een verzameling historische foto’s.
“Toen ik de tentoonstelling voor het eerst bezocht, kende ik de mensen op de foto’s niet persoonlijk. Toch voelden ze direct vertrouwd,” vertelt ze. “Ik herkende hun gebaren, hun manier van lachen, samenkomen en leven. Het voelde alsof ik naar mijn eigen familie keek.”
Wat haar vooral raakte, was de veerkracht die uit de beelden spreekt.
“Ik zag hoe Molukkers voor elkaar bleven zorgen en hun manier van leven bleven behouden, ondanks ontheemding, verlies en moeilijke omstandigheden. Die kracht wilde ik terugbrengen naar Maluku.”
Volgens Rumthe keert er met deze tentoonstelling meer terug dan alleen een archief.
“Wat terugkomt zijn ook de verhalen, namen en ervaringen die onderdeel zijn van de geschiedenis van de Molukse diaspora. Ik hoop dat de foto’s in Ambon niet als stille archiefstukken worden gezien, maar opnieuw tot leven komen door herinneringen en gesprekken tussen generaties.”
Juist daarin ligt de kracht van deze tentoonstelling. Waar een monument een fysieke plek biedt voor herdenking, nodigen foto’s uit tot ontmoeting. Ze brengen gezichten terug in het verhaal en maken geschiedenis persoonlijk.
Dat maakt het bijzonder dat de tentoonstelling in Ambon plaatsvindt op hetzelfde moment dat in Nederland wordt stilgestaan bij de aankomst in 1951.
Van Aankomst naar Toekomst
“Hier in Maluku vieren we de tentoonstelling, terwijl onze broeders en zusters in Nederland samenkomen bij het monument,” zegt Rumthe. “Ook al kunnen we die gebeurtenissen niet rechtstreeks meemaken, we blijven verbonden door onze gedeelde geschiedenis en herinneringen.”
Misschien is dat wel de belangrijkste brug die In Eigen Woorden slaat. Niet alleen tussen Ambon, Rotterdam en Den Haag, maar ook tussen generaties.
“We zouden vaker de vraag moeten stellen: waar komen we vandaan?” aldus Rumthe. “Welke rituelen leven nog voort in onze dorpen? Welke culturele tradities willen we behouden? Dat zijn gesprekken die we moeten voeren, binnen families, tussen gemeenschappen en tussen generaties.”
Wanneer bezoekers in Ambon straks langs de foto’s lopen, hoopt zij vooral dat zij één ding herkennen: veerkracht.
“Je ziet het in de gezichten, in de lichaamstaal, in de manier waarop mensen samenkomen. We zijn een sterk volk. Maar je ziet ook iets anders: het plezier van samen zijn. Samen eten, koken, dansen en vieren. Dat is óók wie we zijn.”
Voor velen voelt dit moment als een cirkel die rond is. Foto’s die jarenlang in Molukse huiskamers in Nederland werden gekoesterd, zijn nu terug op de eilanden waar zoveel verhalen begonnen.
Of, zoals Rumthe het zelf omschrijft:
“Voor mij is In Eigen Woorden een reis naar huis. Niet alleen voor deze foto’s, maar ook voor de herinneringen die zij met zich meedragen. Ik hoop dat dit niet het einde van een reis is, maar het begin van nieuwe gesprekken en nieuwe verbindingen.”
En misschien is dat precies wat deze tentoonstelling laat zien: dat afstand geschiedenis kan veranderen, maar verbondenheid nooit verdwijnt.
Dit project in Ambon was niet mogelijk geweest zonder de inzet, betrokkenheid en zorg van velen. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar Berixter Tiwery, Nassim Abba, Pierre Ajawaila en Theoresia Rumthe voor hun productie, ondersteuning en toewijding bij de realisatie van de tentoonstelling in Ambon. Dankzij hun inzet konden de verhalen, foto’s en herinneringen van In Eigen Woorden een bijzondere reis naar huis maken.
Ben jij in Ambon? Dan is de tentoonstelling In Eigen Woorden vanaf nu tot en met 4 juli 2026 te bezoeken in het Nederlands Consulaat op Ambon.
Help mee dit verhaal vast te leggen
De verhalen rondom het Nationaal Monument ULU KORA krijgen ook een vervolg op film. Documentairemaker Uriël Matahelumual werkt momenteel aan de documentaire Van Aankomst naar Toekomst, waarin de geschiedenis van de Molukse aankomst in Nederland, de totstandkoming van het monument en de betekenis ervan voor huidige en toekomstige generaties centraal staan. De documentaire richt zich op de geschiedenis van de eerste Molukse KNIL-militairen en hun families die in 1951 via de Lloydkade in Rotterdam in Nederland arriveerden.
Voor de realisatie van deze documentaire loopt momenteel een crowdfundingcampagne. Met een bijdrage help je niet alleen de productie van de film mogelijk te maken, maar draag je ook bij aan het zichtbaar houden van Molukse geschiedenis en erfgoed voor toekomstige generaties.
Meer informatie en doneren:
Crowdfunding Van Aankomst naar Toekomst
