Groetjes uit de raadzaal: Molukkers in de lokale politiek
Vijfenzeventig jaar na de komst van de eerste Molukse gezinnen in Nederland verandert het verhaal over de gemeenschap in de lokale politiek. Tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen zijn er in tegenstelling tot voorgaande jaren relatief meer Molukkers verkiesbaar voor een plek in de gemeenteraad.
Hun kandidatuur markeert
een volgende stap: niet alleen aanwezig zijn in Nederland, maar ook invloed uitoefenen op het bestuur ervan.
De geschiedenis van veel Molukkers in Nederland begint in 1951, toen ruim 4.000 Molukse KNIL-militairen en hun families naar Nederland werden overgebracht. Wat bedoeld was als een tijdelijk verblijf, bleek uiteindelijk permanent. Lange tijd bleef deelname aan de Nederlandse politiek beperkt. Voor de eerste generaties lag de focus op terugkeer naar de Molukken en op de politieke strijd rond de RMS. Nederlandse politiek werd vaak gezien als iets dat op afstand stond van de gemeenschap.
Generaties groeiden op in woonoorden en later in Molukse wijken verspreid door het land. De eerste generatie was gespitst op terugkeer. Nauw verbonden met de Molukken en de realisatie van een onafhankelijke staat. De politieke strijd en het activisme van latere generaties maakten deze geschiedenis, tot ver in de jaren ’90, zichtbaar in Nederland. Met het verdwijnen van de eerste generatie ontstaat ook ruimte voor nieuwe vormen van betrokkenheid. Waar eerdere generaties hun politieke energie vaak richtten op de Molukken, richten jongere generaties zich juist op de samenleving waarin zij zijn opgegroeid.
Jongeren demonstratie in 1995, Den Haag – Plein 1813 | foto Sharon Sourbag
Tegelijk roept de groeiende aanwezigheid van Molukse kandidaten ook een interessante vraag op. Treden zij vooral op als vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap, of als politici die zich inzetten voor alle inwoners van hun gemeente? In de praktijk blijken beide rollen vaak samen te komen. De achtergrond van kandidaten kan een bron van motivatie zijn, maar hun politieke werk richt zich uiteindelijk op de bredere samenleving waarin zij leven. Opvallend daarbij is dat Molukse kandidaten niet aan één politieke stroming zijn verbonden. Zij zijn actief in verschillende partijen en brengen uiteenlopende politieke overtuigingen mee. Dat onderstreept dat de Molukse gemeenschap politiek gezien geen uniforme groep vormt, maar net zo divers is als de samenleving waarvan zij al decennia deel uitmaakt.
Voor een aantal kandidaten speelt hun achtergrond een rol in hun motivatie. De Molukse gemeenschap staat bekend om de onderlinge betrokkenheid en een groot gevoel voor verantwoordelijkheid naar elkaar. Die waarden kunnen ook een rol spelen in politieke ambities: de wens om iets terug te doen voor de gemeenschap en om bij te dragen aan de bredere samenleving. Zo zien wij Michael Breems in Rotterdam (Lijst 5, DENK, nummer 11). Zijn Molukse achtergrond is de drijfveer van zijn campagne, maar ook de reden waarom hij dit doet. Hij heeft zich de afgelopen jaren ingezet voor verandering, zodat zowel Molukse als Indische Rotterdammers gehoord worden. Breems: “Niet over ons praten, maar met ons”. Of Anouk Kroesen – Suripatty van Partij Vrij Almelo, die in de Molukse wijk woont en zich inzet voor de hele stad. “Ik wil mij inzetten voor de belangen van onze burgers. Met speciale aandacht voor ouderen, jeugd en veiligheid in onze wijken. Iedereen verdient het om zich gehoord, gezien en veilig te voelen, in elke buurt.”, aldus Kroesen – Suripatty.
De aanwezigheid van Molukse kandidaten bij deze verkiezingen laat zien hoe de gemeenschap zich in 75 jaar heeft ontwikkeld. Van tijdelijke bewoners naar burgers met een vaste plaats in de samenleving. Van een gemeenschap die vooral werd gezien door de lens van haar geschiedenis, naar een diverse gemeenschap die actief meedoet aan het vormgeven van de toekomst. Voor Museum Maluku is dit een ontwikkeling die past binnen een bredere historische lijn. Generaties Molukkers hebben hun plaats in Nederland gevonden in cultuur, sport, onderwijs en ondernemerschap. Dat er nu steeds vaker Molukkers op kieslijsten staan, laat zien dat ook de politiek geen terrein meer is waar de gemeenschap vanzelfsprekend buiten staat.
Misschien kun je zelfs zeggen: het werd tijd. Na vijfenzeventig jaar aanwezigheid in Nederland is politieke betrokkenheid geen uitzondering meer, maar een logische vorm van burgerschap.
